الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني

329

الهيات در نهج البلاغه (فارسى)

أهل الكتاب ، و أبناء أئمّة الهدى و مصابيح الدّجى الّذين احتجّ اللَّه بهم على عباده و لم يدع الخلق سدى من غير حجّة هل تعرفونهم أو تجدونهم إلّامن فروغ الشّجرة المباركة ، و بقايا الصّفوة الّذين أذهب اللَّه عنهم الرّجس و طهّرهم تطهيراً و برأهم من الآفات و افترض مودَّتهم في الكتاب . « 1 » بارى ، اگرچه اكنون از جنگها و خونريزيها و به آتش‌كشيدنها و زندانها و شكنجه‌هايى كه ثمرهء اين اختلافات بود ، به ظاهر اثرى نيست ولى آگاهان به علل حوادث بزرگ و علم‌الاجتماع و اوضاع جوامع مىدانند كه تا اصل اين اختلافات باقى است و اشاعره و معتزله و يا عدليّه و فِرَق ديگر در اين مسائل كلامى كه بر سر شرح و تفسير اسماء و صفات الهى مطرح شده است به توافق قطعى نرسيده‌اند ، و از سوى ديگر حبّ جاه و رياست ، افراد را تحريك و به سوءِ استفاده از اين اختلافات وادار مىكند و جهّال و نادانان را وارد صحنهء مجادله مىسازد ، امكان بروز همان فتنه‌ها و آشوبها - هرچند به صورتها و نامهاى ديگر - كاملًا موجود است . پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در روشنايى وحى ، پيدايش اين اختلافات را مىديد و مىدانست كه با توسعهء قلمرو اسلام و تماس و ارتباط مسلمانان با ملل و افكار ديگران و بلكه به مرور زمان و نيز به واسطهء مداخلهء نااهلان ، پيرامون مسائل مذهبى آراء و نظريّات گوناگون پيدا خواهد شد و اگر از گسترش جدال‌برانگيز و بىثمر آن جلوگيرى نشود و مردم به طور شايسته راهنمايى و هدايت نشوند و به حال خود رها گردند ، اوّلًا بسيارى سرگرم

--> ( 1 ) . الصّواعق المحرقه ، باب 11 ، فصل اوّل : در آيات وارده در شأن اهل بيت عليهم السلام .